Voorlopig geen vaste prijs voor het e-book

Staatssecretaris Zijlstra van Cultuur heeft op 23 november 2011 besloten dat er geen vaste boekenprijs komt voor e-books. Prijsregulering is onwenselijk omdat een cultureel belang ontbreekt en de innovatie op de boekenmarkt erdoor zou worden geschaad.
Zijlstra heeft naar aanleiding van het SEO-rapport de conclusie getrokken dat een vaste prijs voor het e-book ongewenst is. De onderzoekers hebben juridische aspecten onder de loep genomen en gekeken naar landen waar wel een vaste prijs voor het e-book geldt. De staatssecretaris geeft aan dat de argumenten die gelden voor de vaste prijs voor het fysieke boek anders zijn dan voor het digitale boek.
Ook stelt hij dat er het cultureel belang ontbreekt en dat de innovatie van de boekenmarkt wordt geschaad door een vaste prijs voor het e-book.
In de brief die de staatssecretaris op 23 november naar de Tweede Kamer stuurde, schrijft hij dat hij verwacht dat het aantal boekhandels in de nabije toekomst verder zal teruglopen, en dat dit negatieve gevolgen heeft voor de brede beschikbaarheid van het fysieke boek. Hij is desondanks van mening dat een vaste prijs voor het e-book deze ontwikkeling niet kan tegenhouden.
Hij verwacht dat het effect van een vaste prijs voor het e-book een beperkt effect heeft op het marktaandeel van de boekhandel. Een vaste boekenprijs zorgt slechts voor enige vertraging zowel in de doorbraak van het e-book als in de daarmee verbonden afkalving van de boekhandelspositie.
Van veel meer gewicht is de uitgeversstrategie. Bij een actieve exploitatie van het e-book is het verlies van marktaandeel het grootst.
Het onderzoek waarnaar Zijlstra verwijst, is uitgevoerd door SEO Economisch Onderzoek (SEO) in samenwerking met het IVIR. Een van de conclusies van het onderzoek is dat de e-bookmarkt nog erg klein is met in 2010 minder dan 1 procent van de afzet. Eind 2010 was minder dan 1,5 procent van alle leverbare titels als e-book beschikbaar.
Onderzoekscommissie
Dit onderzoek is uitgevoerd door SEO Economisch Onderzoek (SEO) in samenwerking met het IVIR. GAU-secretaris Paula Vrolijk had zitting in de onderzoekscommissie.
Mening GAU
De GAU is tevreden met het besluit van de staatssecretaris dat er geen wettelijke prijsbinding voor het e-book wordt ingevoerd. De GAU is grote voorstander van een vaste prijs voor het papieren boek maar acht een vaste prijs voor het e-book niet haalbaar en handhaafbaar. We willen innovatie bij uitgevers stimuleren, zowel in de vorm van vernieuwende producten maar ook in businessmodellen. Er zullen nieuwe vormen ontstaan zoals diverse abonnementsvormen en e-books die tijdelijk ter beschikking worden gesteld. Een vaste prijs voor e-books zou volgens ons belemmerend werken op innovatie.