De essentie

Op het auteursrecht geldt een aantal wettelijk beperkingen (uitzonderingen), bijvoorbeeld voor citeren, privé kopiëren, onderwijsgebruik en overname door en in de pers. 

Auteursrecht is dus het recht van de maker van een werk, niet van de opdrachtgever (de uitgever). Uitgevers zijn daardoor voor de juridische bescherming van hun uitgave afhankelijk van de auteursrechten die zij van de maker verkrijgen. Alleen wanneer de uitgever werkgever is van de maker die een auteursrechtelijk beschermd werk in het kader van zijn dienstverband heeft vervaardigd wordt hij automatisch rechthebbende ('werkgeversauteursrecht').

In alle andere gevallen moeten over het auteursrecht nog afspraken gemaakt worden, bij voorkeur in een schriftelijke overeenkomst met de maker. Het auteursrecht is hiermee tevens de belangrijkste product- en prestatiebescherming van de uitgever.

Het Nederlands Uitgeversverbond ziet het auteursrecht dan ook als één van zijn belangrijkste beleidsterreinen. 

Collectief beheer
Het auteursrecht kent soms als voorwaarde dat hergebruik of verveelvoudiging is toegstaan, op voorwaarde van betaling van redelijke vergoeding. Dit geldt bijvoorbeeld voor het kopieren van artikelen, gebruik in readers op universiteiten en voor bibliotheken die boeken uitlenen. Vaak is het voor de individuele rechthebbenden ondoenlijk die gelden zelf te innen. Inning en verdeling van die gelden worden dan geregeld door zogenaamde collectieve beheersorganisaties. Voor meer informatie over het werk van deze organisaties kunt u terecht in het dossier Collectief beheer.

Piraterijbestrijding
Het auteursrecht staat mede als gevolg van digitale ontwikkelingen onder druk. Ook uitgevers (met name die van digitale uitgeefproducten voor de consumentenmarkt) worden geconfronteerd met piraterij. Het NUV zet zich op diverse manieren in voor de bestrijding van illegaal aanbod en gebruik van content. 

De vele inbreuken op het auteursrecht vormen een groot maatschappelijk probleem. Het belang van (de naleving van) de auteursrechtelijke normen wordt ernstig onderschat en de onwetendheid over het onderwerp is groot. In combinatie met de individualistische ‘dat-moet-toch-kunnen mentaliteit’ leidt dit tot negatieve effecten. Deze zullen op langere termijn grote schade berokkenen aan de cultuur in de breedste zin. Het NUV is vertegenwoordigd in een aantal projecten die piraterij willen bestrijden: 

  • Antipiraterijproject NUV
  • Platform Multimediaproducenten
  • Voorlichtingscampagne Ban Illegal Games (BIG)
  • Stichting BREIN

 

Auteurscontractenrecht
Ondanks de sterke rechtspositie van de auteur op het gebied van auteursrecht gaan er stemmen op de rechtspositie van auteurs ten opzichte van de opdrachtgevers in aparte wetgeving vast te leggen, het zogenaamde auteurscontractenrecht.

De achtergrond hiervan is de veronderstelling dat auteurs ten opzichte van uitgevers in een ondergeschikte positie zouden staan, die via wetgeving kan worden gerepareerd (in dat opzicht is het auteurscontractenrecht te vergelijken met het arbeidsrecht). Voor informatie over het auteurscontractenrecht zie het dossier Auteurscontractenrecht.

Dit artikel behoort tot het dossier: